چرا به لاستیک واترفلای والو نئوپرن، شیر پروانه ای گویند؟

این شیر ها چگونه عمل می کنند؟

موارد مثبت رابر والو

لاینر شیر پروانه ای

جنس لاستیک واترفلای والو نئوپرن

نصب لاستیک واترفلای والو نئوپرن

شکل 1 لاستیک واترفلای والو نئوپرن

شکل 2 رابر والو

گاها در صنعت نیاز است که جریان ورودی کنترل شود. لاستیک واترفلای والو نئوپرن به منظور این کار ساخته شده است. ماده ورودی میتواند مایع، گاز یا سایر سیالات باشد. علاوه بر کنترل سیلان، هنگامی که چکه نکردن لوله حیاتی است، از این نوع بهره می گیرند. یکی دیگر از موارد کاربرد این نوع، مواقعی است که اختلاف فشار در مایعات وجود دارد. گاه می خواهیم اختلاف فشار را از بین ببریم. در مواقعی نیز میخواهیم اختلاف فشاری ایجاد کنیم. وقتی شیر پروانه ای باز باشد، مایع یا گاز از فشار بیشتر به فشار کمتر حرکت می کند. بدین ترتیب فشار را می توان کنترل کرد یا فشار دلخواهی ایجاد کرد. با توجه به مواردی که ذکر شد، نیاز است که لاستیک واترفلای والو از مقاومت کافی برخوردار باشد.

چرا به لاستیک واترفلای والو نئوپرن، شیر پروانه ای گویند؟

در حقیقت منظور از پروانه، یک صفحه ی چرخان است. این صفحه هنگام نیاز می تواند 90 درجه ساعت گرد یا پادساعت گرد (بنا به نیاز) حرکت کند! اما پروانه بخشی نیست که مانع ورود یا خروج مایع می شود! این بخش به کمک اهرمی به دهانه لوله وصل می شود. بدین وسیله، قطع یا وصل سریع جریان ممکن می شود. نکته یی که باید بدان دقت شود، افت فشار در مایعاتی ست که در این لوله ها جریان دارند. از آنجا که پروانه همیشه در مسیر مایع قرار دارد، افت فشار مایع امری ناگریز است. این نوع لاستیک را در شکل 1 مشاهده می کنید.

لاستیک واترفلای والو نئوپرن

شکل 1 لاستیک واترفلای والو نئوپرن

این شیر ها چگونه عمل می کنند؟

همانطور که ذکر شد، زاویه عملکردی لاستیک واترفلای والو نئوپرن، 90 درجه است؛ یعنی با 90 درجه چرخش باز یا بسته می شوند. در حالتی که شیر بسته باشد، طبیعتا امکان عبور مایع یا سیال به صفر می رسد. این هنگامی است که فشار صفر است و جریانی وجود ندارد. با چرخاندن رابر والو به اندازه 90 درجه، مسیر عبور مایع آزاد می شود. در این هنگام جریان مایع ورودی و فشار آن به حداکثر می رسد. در مواقعی لوله یی که واترفلای روی آن اعمال می شود بسیار بزرگ است. لذا باز و بسته کردن آن به آسانی امکان پذیر نیست. این گونه شیر ها باید یک وسیله کمکی داشته باشند که عمل باز و بسته کردن را تسریع بخشد. گیربکس وسیله ی کمکی در این شیرهاست که سبب تسریع حرکت شیر در برابر مایعات با حجم بالا میشود.

موارد مثبت رابر والو

اولین نکته ی مثبت لاستیک واترفلای والو نئوپرن، کاربرد بسیار آسان آن است. همانطور که عملکرد آن در بالا ذکر شد، تنها دو حالت برای کار کردن با آن وجود دارد. یک حالت بسته و حالت دوم باز؛ که البته تغییر به هر یک از این دو حالت نیز ملزم یک چرخش 90 درجه ای است. از موارد مثبت دیگر می توان به تحمل بالای این شیر در دماها و فشار های بالا نام برد.

لاینر شیر پروانه ای

همانطور که در شکل 2 میبینید، این قطعه غشائی پلاستیکی است که به شیر پروانه ای متصل می شود. رایج ترین استعمال آن برای ممانعت از چکه کردن شیرآلات و سایش آنهاست. این قطعه به راحتی قابل نصب یا تعویض است. در جاهای مختلف شیرآلات نیز می تواند تعبیه شود. برای انواع مایعات شیمیایی و اسید و باز قابل استفاده است.

رابر والو

شکل 2 رابر والو

جنس لاستیک واترفلای والو نئوپرن

ماده اصلی ساخت لاستیک واتر فلای والو شیر پروانه ای، الاستومر است. الاستومر نوعی پلیمر است که از مختصه ارتجاعی مناسبی برخوردار است. الاستومر های بسیاری در تهیه این محصولات بکار می روند که به اختصار توضیحی درباره رایج ترین آنها می بینیم:

الاستومر EDPM : الاستومری نسبتا ارزان و پرمصرف در ساخت لاستیک واترفلای والو نئوپرن. در مقابل مواد قوی تحمل چندانی ندارد اما برای مواد معمولی بسیار پرکاربرد است.

الاستومر NBR : قابلیت تحمل دمایی آن نسبت به EDPM کمتر است. در عوض در برابر مواد شیمیایی قوی مانند الکل ها، اسیدهای چرب و … مقاوم است و میتواند استفاده گردد.

الاستومر سیلیکونی: از نظر دمایی تحمل فوق العاده بالایی دارد. این الاستومر تا دمای 200 درجه را نیز میتواند تحمل نماید. مناسب ترین الاستومر برای روغن هاست و لذا در صنایع غذایی کاربرد فراوان دارد.

نصب لاستیک واترفلای والو نئوپرن

این لاستیک ها روی بدنه شیرآلات تعبیه می شوند. دو روش برای تولید و نصب آنها وجود دارد. در روش اول لاستیک واتر فلای والو و شیر هرکدام جداگانه تولید شده و سپس روی هم چفت و بست می شوند. در روش دوم هر دو محصول از همان ابتدا باهم ساخته می شوند؛ یعنی واترفلای روی شیر ساخته می شود و با آن همراه است. طبیعتا در روش دوم هماهنگی شیر با لاستیک واترفلای والو نئوپرن بیشتر بوده و لذا مقاوم تر و مطمئن ترند.